Gemeenten: overstap naar vaste banen in plaats van extern inhuren

Samenvatting

Gemeenten verminderen externe inhuur en vergroten vaste bezetting, terwijl strengere Wet DBA-handhaving de personeelsmix en kostenafwegingen opscherpt.

Gemeenten draaien aan externe inzet

Gemeenten gaven in 2025 minder uit aan externe inzet: het aandeel daalde van 17,5 procent naar 16,1 procent van de loonsom, blijkt uit de jaarlijkse personeelsmonitor van A&O. Volgens de monitor hangt die daling zeer waarschijnlijk samen met strengere handhaving van de Wet DBA. Tegelijk sturen gemeenten bewuster op hun personeelsmix: het aantal gemeenten dat actief beleid voert om externe inzet te beperken steeg van 57 procent in 2024 naar 70 procent in 2025; in 2023 lag dat op 50 procent.

Het terugdringen gebeurt vooral door tijdelijke arbeidsovereenkomsten aan te bieden (55 procent) en door flexibele banen om te zetten in vaste banen (47 procent). Ook het aandeel extern ingehuurde leidinggevenden daalde, van 7 naar 5 procent.

Nieuwe balans: grip versus flexibiliteit

A&O ziet de verschuiving terug in meer vaste contracten: in 2025 bestond 79 procent van de bezetting uit vaste medewerkers, tegenover 76 procent een jaar eerder. De onderzoekers plaatsen daar een duidelijke spanning naast: gemeenten willen meer grip op het personeelsbestand, maar blijven flexibiliteit nodig houden voor piekbelasting en specialistisch werk.

De monitor noemt bovendien een definitieswijziging: uitbesteed werk aan zzp wordt niet langer gezien als inhuur. Dat kan een deel van het cijferbeeld verklaren, net als het feit dat uitzendkrachten en gedetacheerden bij 76 procent van de gemeenten de dominante contractvorm van externe inhuur vormen, en zzp-inhuur bij 19 procent.