Zzp-uurtarief: indicator voor de gezondheid van de markt

Samenvatting

Zzp-uurtarief laat zien wie risico draagt en hoe groot de ruimte voor echte zelfstandigheid is, en wordt een scherp signaal bij lage tarieven.

Zzp-uurtarief als marktsignaal

Een zzp-uurtarief zegt volgens Wilmar Dik niet alleen iets over inkomen, maar over de inrichting van een markt: wie de prijs bepaalt, waar risico’s terechtkomen en hoeveel onderhandelingsruimte zelfstandigen echt hebben. Daarom moeten tarieven volgens hem zwaarder meewegen in beleid en praktijk, juist omdat lage tarieven kunnen wijzen op verkapte dienstverbanden.

Het huidige overheidsbeleid erkent dat verband al. Volgend jaar kan een zzp’er met een laag tarief makkelijker een beroep doen op een arbeidsovereenkomst. Een tarief onder de grens van het rechtsvermoeden werkt daarmee als juridisch waarschuwingslampje voor mogelijke schijnzelfstandigheid, maar ook als teken dat er economisch iets scheef zit in een sector.

Rechtsvermoeden helpt pas bij conflict

Dik noemt het positief dat in de discussie over de Zelfstandigenwet ook sectoraal naar ondergrenzen wordt gekeken. Tegelijk waarschuwt hij dat een rechtsvermoeden geen harde ondergrens is en pas effect heeft als de zelfstandige zélf de stap naar een conflict zet.

Daar wringt het, omdat een werkrelatie begint met vertrouwen. Wie via de rechter moet stellen dat hij eigenlijk werknemer is, raakt die opdracht in de praktijk vaak kwijt. Een goed tarief vooraf voorkomt dat bescherming pas ontstaat na escalatie. Fiscaal jurist Jasper Commandeur vult aan dat lage tarieven vaak samengaan met weinig onderhandelingsmacht en afhankelijkheid van een beperkt aantal opdrachtgevers, waardoor ondergeschiktheid in de arbeidsrelatie toeneemt.