IND: inzet AI bij asielaanvragen zonder systemen aan te melden

Samenvatting

IND gebruikt twee AI-systemen zonder registratie voor voorwerk bij asielaanvragen.

IND en AI: Robin en ChatIND ondersteunen medewerkers

De Immigratie- en Naturalisatiedienst gebruikt sinds begin 2026 twee AI-assistenten: Robin en ChatIND. De systemen ondersteunen medewerkers bij voorbereidende taken, maar nemen volgens de IND geen besluiten over asielaanvragen.

Robin werkt als chatbot voor vragen, tekstvoorstellen en het opzoeken van jurisprudentie of beleid. ChatIND vat documenten samen en schrijft interviews uit. In ChatIND mogen medewerkers persoonsgegevens van asielzoekers delen; dat is niet verplicht, maar volgens de dienst wel gewenst. Het ministerie van Justitie en Veiligheid ontwikkelde beide systemen eerder als eigen alternatief voor ChatGPT.

Waarom IND en AI-registratie tellen

De IND heeft Robin en ChatIND niet opgenomen in het Nederlandse Algoritmeregister of een Europees register. Volgens de dienst vallen de systemen niet onder de hoogrisicoalgoritmes van de Europese AI-verordening, omdat ze niet voor besluitvorming worden gebruikt. Registratie in het Nederlandse register is niet wettelijk verplicht.

Daar staat een interne regel tegenover die openheid over algoritmes voorschrijft. Bovendien kunnen de assistenten werken met gevoelige informatie en invloed hebben op het voorbereidende werk rond asielzaken. Advocaten maken zich daarom zorgen dat zij niet over het gebruik zijn geïnformeerd. Voor BI-professionals laat deze casus zien dat classificatie niet het enige governancepunt is: ook documentatie, toegangsbeheer, gegevensgebruik en communicatie horen bij de beoordeling.

Concrete takeaway voor AI-governance

Breng elk AI-systeem afzonderlijk in kaart, inclusief doel, gebruikte gegevens, menselijke controle en invloed op het werkproces. Leg daarna vast waarom registratie wel of niet nodig is en toets die keuze aan zowel de interne regels als de Europese AI-verordening. Bij systemen die persoonsgegevens verwerken, moet je bovendien vooraf bepalen wie toegang krijgt en hoe medewerkers het resultaat controleren.