De invloed van programmeurs

Samenvatting

Programmeurs bepalen steeds vaker commerciële, juridische en ethische keuzes, terwijl hun opleiding daar nauwelijks ruimte voor maakt.

Programmeurs krijgen meer invloed

De aflevering van BNR De Technoloog onderzoekt hoe programmeurs in de afgelopen 25 jaar uitgroeiden tot een van de invloedrijkste beroepsgroepen. Hun code bepaalt onder meer welke berichten mensen zien, welke systemen toegang geven en hoe commerciële, juridische en ethische keuzes uitpakken.

Het internationale informaticacurriculum telt zeventien kennisgebieden. Zestien daarvan gaan over algoritmes, AI en wiskunde; maatschappij, ethiek en beroepspraktijk komen samen in één vak. Felienne Hermans, hoogleraar didactiek van de informatica aan de Vrije Universiteit en maker van de programmeertaal Hedy, bespreekt deze beperkte blik in de aflevering.

Programmeurs en de gevolgen voor softwarekeuzes

De invloed van programmeurs reikt verder dan technische implementatie. Een algoritme lijkt neutraal, maar bepaalt bijvoorbeeld of iemand opnieuw kattenfilmpjes ziet of juist een ander onderwerp voorgeschoteld krijgt. Bij een krant bestaat een klachtenroute; bij een algoritme ontbreekt die vaak.

Dat verschil raakt ook de werkvloer. Het excerpt noemt onhandige intranetten, twintig systemen die iemand moet gebruiken en een hotelreceptionist die niet kan inchecken omdat de computer dat weigert. De gebruiker past zich dan aan het systeem aan, in plaats van andersom. Voor BI-teams betekent dit dat technische keuzes niet losstaan van werkprocessen, toegang en menselijke controle.

AI verschijnt in de aflevering als een mogelijke doorbraak, omdat iedereen uiteindelijk eigen software zou kunnen maken. Tegelijk blijft de vraag open of dat werkelijk gebeurt. De aflevering vraagt ook waarom bij AI vooral techbedrijven worden geraadpleegd, en minder vaak theologen of taalkundigen.

Programmeurs: concrete takeaway

Neem bij BI- en softwareprojecten naast functionaliteit ook de beslissingen achter het systeem door. Leg vast wie regels bepaalt, wie uitzonderingen kan beoordelen en waar gebruikers kritiek kunnen melden. Kijk bij algoritmes niet alleen naar de uitkomst, maar ook naar de ontbrekende tegenstem.