Samenvatting
Decision AI laat zien waarom een jaartotaal klimaatdata vertekent: gelijke scores kunnen totaal verschillende maandpatronen verbergen.
Decision AI: wat er gebeurt
Christoph Wackher onderzocht een dataset met 478 steden. Die dataset telt per maand hoeveel uren geschikt zijn om buiten te zijn, rekening houdend met hitte, kou, regen en wind. De eerste kaart rangschikte steden op hun jaarlijkse totaal, maar dat getal verbergt hoe de omstandigheden door het jaar heen wisselen.
Berlin, Phoenix en Bandung komen uit op respectievelijk 2.353, 2.372 en 2.332 comfortabele uren. Toch verschilt hun maandverloop sterk. Berlin heeft in januari, februari en december geen comfortabele uren en bereikt in juli 451 uur. Phoenix volgt vrijwel het omgekeerde patroon, terwijl Bandung tussen 162 en 235 uur per maand blijft.
Decision AI: waarom dit belangrijk is
Een totaalcijfer maakt steden vergelijkbaar, maar niet begrijpelijk. De auteur vond tussen het jaartotaal en het slechtste maandresultaat wel een correlatie van 0,72. Het jaartotaal bevat dus informatie, maar niet genoeg om het ritme binnen een jaar te tonen.
Dat probleem verschijnt in de hele dataset. Van de 478 steden hebben er 333 minstens één maand met minder dan 50 comfortabele uren; bij 130 steden staat een maand op nul. In een band van 56 steden rond het jaartotaal van Berlin hebben 49 steden minder dan 50 uur in hun slechtste maand. Een kaart met één kleur per jaartotaal verbergt die verschillen.
Voor BI-rapportages geldt hetzelfde bij tijdreeksen: een KPI over een heel jaar kan perioden met tegengestelde patronen samenvoegen. Een maandprofiel, spreidingsdiagram of aanvullende minimumwaarde geeft de gebruiker een ander besliskader dan één ranglijst.
Decision AI: concrete takeaway
Gebruik een jaartotaal niet als enige visualisatie wanneer timing het besluit beïnvloedt. Toon naast de totaalscore minstens het maandverloop en de slechtste maand, zodat gelijke totalen niet ten onrechte als gelijke situaties verschijnen.
Verdiep je kennis
Dashboard design — 7 regels voor effectieve datavisualisatie
Leer de 7 gouden regels voor effectief dashboard design. Van het kiezen van het juiste grafiektype tot visuele hiërarchi...
KennisbankWelk grafiektype kies je wanneer? De complete beslisboom
Staafdiagram, lijndiagram, taartdiagram of toch een spreidingsdiagram? Ontdek welk grafiektype je wanneer kiest met onze...
KennisbankStorytelling met data — Van cijfers naar overtuigend verhaal
Leer hoe je data omzet in een overtuigend verhaal. Ontdek de drie ingrediënten van data storytelling, het SCQA-framework...