Zzp’ers: blinde vlek in rechtsvermoeden vereist aandacht

Samenvatting

Een nieuw rechtsvermoeden op basis van uurtarief helpt schijnzelfstandigen, maar laat echte zzp’ers met lage tarieven buiten bescherming.

Wet rechtsvermoeden per 2027

De Eerste Kamer stemde in met de Wet invoering rechtsvermoeden van arbeidsovereenkomst op basis van een uurtarief, die naar verwachting per 1 januari 2027 ingaat. Daardoor krijgt een zzp’er die onder de tariefgrens werkt en zichzelf feitelijk als werknemer ziet, een sterkere positie om werknemersrechten op te eisen. De maatregel richt zich vooral op schijnzelfstandigheid: opdrachtgevers zouden vooraf kritischer moeten toetsen of een opdracht eigenlijk een arbeidsovereenkomst is.

In de Nota naar aanleiding van het verslag stelde de regering vragen van VVD, CDA, GroenLinks-PvdA en JA21 vooral gerust. De lijn blijft dat de wet de beoordeling van arbeidsrelaties niet verandert: het draait nog steeds om arbeid, loon en werken in dienst van een ander. Ook waarschuwden partijen voor regeldruk, ontwijkconstructies en effecten in sectoren met veel zelfstandigen.

Blinde vlek: zelfstandig maar kwetsbaar

Volgens Wilmar Dik zit de kwetsbaarheid juist bij een andere groep: echte zelfstandigen die juridisch zelfstandig werken, maar tegen tarieven waarvan duurzaam ondernemerschap nauwelijks mogelijk is. Zij kunnen en willen meestal geen werknemersrechten opeisen, waardoor het rechtsvermoeden voor hen weinig oplost.

Het beroep is niet beslissend; de feitelijke arbeidsrelatie telt: wie bepaalt het werk, welk risico draagt de werkende en gedraagt iemand zich als ondernemer? Het tarief weegt mee, maar beslist niet alleen. De Temper-uitspraak laat zien dat het arbeidsrecht kan ingrijpen als zelfstandigheid vooral een constructie blijkt, terwijl een laag tarief iemand niet automatisch werknemer maakt.